pamuk

Ünite 1Strateji kavramı,iş dünyası sözlüğünde 20.yy’ın ilk yarısında yera almaya başlamıştır.Stratejiyi ilk defa ekonomik anlamda “oyun teorisi” adıyla Neumann ve Morgenstren adlı bilim adamları açıklamıştır.
Yönetsel anlamda strateji kavramı,ekonomik bir ortamda yeniliği,ilerlemeyi,işletmenin devamlı olarak çevreye uyumunu veya çevre ile karşılıklı etkileşim içinde olmasını sağlayarak meydana gelen değişiklikleri kontrol altına alan yönetsel araçtır.
Yönetsel Stratejinin Genel Özellikleri :
* Strateji,bir analiz etme sanadıtıdır.
* Amaçlara bağlı bir unsurdur.
* İşletmenin çevresi ile diyalektik ilişkilerini düenler.
* Devamlı olarak tekrarlanan işlerin aksine uzak geleceğe bağlı bir düzeni ilgilendirir.
* İşletmenin finansal ve beşeri kaynaklarını uyum içinde yöneterek faaliyete geçirir.
* Karmaşık ve dinamik bir organizasyonda beşeri unsuru harekete geçirir.
* Karmaşık ve dinamik bir çevrede işletmenin faaliyet sahalarını belirler.

Amaç : Bir işletmenin gelecekte ulaşmayı düşündüğü durumdur.Amaç,stratejik yönetim sürecinin başlangıcıdır.
Hedefler : Amaçlara ulaşmak için gerekli olan kısa dönemli aşama durumlarıdır.Hedefler daha açık ve ölçülebilirdir.Amaç,hedefleri kapsar.
Kısa ve uzun dönemli amaçlar arasındaki farklar şunlardır
* Aralarında zaman farkı olması
* Kısa dönemli amaçların,daha ayrıntılı olarak neyin,nasıl,ne sürede ve kim tarafından yapılacağını gösteren program ve bütçelerle ilgili olması.
Amaçların oluşturulması için gerekli olan ilkeler şunlardır:
* Amaçlar açık ve seçik olmalıdır.
* Esnek Olmalıdır.
* Gerçekçi ve çekici düzeyde olmalıdır.
* Ölçülebilir olmalıdır.
* Kısa ve uzun dönemde erişilecek amaçlar birbirinden ayrılmalıdır.
* Uygulayıcılar tarafından benimsenmelidir.
* Her düzeyde birbirleri ile uyumlu olmalıdır.
* Motive edici olmalıdır.
Vizyon : Bir yöneticinin gelişmeket ve şimdi düşünülmemiş ya da başarılmamış olan,gelecekte başarılmasını düşündüğü yapılması gerekenlerle ilgili açıkça ifade edilen ve o kişinin kendisine özgün düşünceleridir.Vizyon stratejnin,amacın,misyonun çıkış ya da ilham kaynağıdır.
Vizyonun Nitelikleri
* Her yönetici ve lider için orjinaldir.
* Gelecekte çevrede yapılması düşünülen tüm faaliyetlerin algılanması ve değerlenmesini gerektirir.
* Her yöneticinin kendi ekibi ve imkanlarıyla neleri yapabileceğini,bunların miktarı ve çeşitlerini değerlendirip açıklaması gerektirir.
* Yönetici tarafından açıklanıp başkaları tarafından anlaşılıp paylaşıldıkça değer kazanır.
* Yöneticinin kendi işlerinin ya da başında bulunduğu,içinde çalıştığı kuruluşun geleceğine ilişkin faaliyetlere bakış açısıdır.
* Kuruluşun amaçlarının şekillenmesini ve bu amaçları gerçekleştirmek için ne gibi stratejilerin yapılacağının oluşmasına katkıda bulunur.
* Yönetici ve stratejistlerin yaratacılık,yenilikçilik,riski göze alma,katılımcı ve paylaşımcı olma nitelikleri hakkında bilgi verir.
Misyon : Örgütlerin varlık nedenlerini açıklamak veya işletmelerin kendilerini ne tür bir işletme olarak görmek istedikleri hususudur.
Misyon tanımı kapsamına giren diğer açıklamalar şunlardır
* İşletmenin ürettiği temel mal ve hizmetler
* İşletmenin hitap ettiği müşteri kitlesi veya hedef pazarı
* İşletmenin kullandığı temel teknolojiler
* İşletmenin genel iş yapma felsefesi
* İşletmenin kendisini nasıl bir işletme olarak gördüğü
Misyon stratejilerin temelidir ve stratejiden önce gelir.Strateji,misyon doğrultusunda kaynakların nerelere,ne miktarda dağıtılacağını gösteren somut bir kavramdır.

Politika : Yol gösterme ve belirlenmiş amaçlara ulaşmak için izlenen yol veya genel plandır

Politika ve Strateji arasındaki genel farklar şunlardır :
* Politika,uygulamalarla ilgili bir dizi ilke ve kurallardan oluşur.Bu yüzden stratejiye göre daha katıdır.Tektiğe daha yakındır.
* Stratejiler,kısmi belirsizlik koşullarında alınan kararlardır.Politikalar ise belirlilik ortamında alınan ve devamlı olan kararlardır.
* Politikalar bir kez belirlendikten sonra sık sık değiştirilmez.Stratejiler ise devamlı değişkendir.
* Stratejiler,işletme ve çevresi ile ilişkili olduğu için her olayda özel bir görüşme ve kararı gerekli kılar.Politika ise devamlı tekrar eden olaylarla ilgili olduğu için uygulayanlara kolayca devredilebilir.
* Strateji,politikayıda içeren genel bir kavramdır.
* Strateji,amaca daha bağlıdır.
Strateji : Amaçlara ulaşmak için eldeki güçlerin ya da kaynakların dağıtım planıdır.Taktik ise,bu güçlerin harekete geçirilmesi yani uygulanması ile ilgilidir.Taktik,usûl ve teknik bakımdan stratejiden daha ayrıntılıdır.
Program : Süreleri belirlemek,ayrıntılı faaliyetlerin uygulanacakları yer ve zamanlı ve bunların kimler tarafından nasıl yapılacağını saptamaktır.Program tam belirlilik hallerini ve çok kısmi riskleri içerir.Daha alt kademelerle ve uygulamalarla ilgilidir.
Bütçe : Programlarla belirlenen ve her faaliyetin neden olacağı giderler ile bazı faaliyetlerden sağlanacak gelirlerin rakamsal ve nakdi ifadelerinden oluşan öngörüdür.
Yöntem : Politika ve stratejilerin uygulanış şeklidir.Bu nedenle strateji ve polikanın kapsamı,yöntemden daha geniştir.Yöntem,politika ve stratejinin ortak yönleri,süreki ve uzun süreli seçimler olmalarıdır.
Plan : Kabaca neyin,nasıl yapılacağının saptanmasıdır.Plan,strateji,politika,yöntem ve program olarak ifade edilen bütün kavramları kapsar.
Stratejik Planlama : Yazılı hale getirilerek hüviyet kazandırılan stratejidir.
Stratejik Yönetim : Stratejik planları uygulamaya geçmeden önce bir kez daha gözden geçirilmesi ve gerekli önlemlerin alınmasını kapsayan ve işletmenin üst yönetimini ilgilendiren süreçler toplamıdır.
Stratejik Yönetimin Aşamaları :
* Stratejik Planlama
* Politika oluşturma ve uygun yapı araştırma
* Karşılaştırma ve kontrol
Stratejistler; Genel müdür,genel müdür yardımsıcı,yöntetim kurulu üyeleri,planlama yöneticisi ve kurmaylarıdır.
Strateji yokluğunun doğurduğu olumsuz sonuçlar :
* Strateji olmadığında,işletmeler nasıl araştırma ve analiz yapacaklarını bilemezler
* Yöneticiler,gerçekçi olmak yerine kişisel düşüncelerini ve aşırı tutkularını uygulama eğilimine girerler
* Gelecekteki fırsatları ölçmekten yoksun olacakları için,ya zamansız yatırım yaparlar,ya da fırsatları kaçırırlar.
* Ürün hayat eğrisinin gelişimini takip edemeklerinden ya ömrünü tamamlamış ürünlerin üretimine devam eder ya da ürünün en verimli devresinde üretimi durdururlar.
* İleride oluşan değişiklikleri göremediklerinden önceden önlem alamazlar.
İşletme Stratejilerinin Sınırları Şunlardır :
* Töresel –yasal Sınırlamalar : İşletmeler toplumun inanç,değer ve törelerine,yasal ve töresel olarak toplum kurallarına uymalıdırlar.
* Uygulamadan Gelen Sınırlamalar : Uygulamadan gelen sınırlamalar dörde ayrılır
+ İşletmede daha önceki yıllardan gelen alışılmış davranışlar,gelenek,adet ve ön yargılar
+ Yöneticilerin kapasitesi
+ Gerekli finansal kaynaklara sahip olunamaması
+ zaman faktörü
* Karşı stratejiler : İşletme karşı stratejik güçler,rakipler,devler,diğer kamu kuruluşları,sendikalar ve bazende halktır.İşletme bu güçleri dikkate almak zorundadır.
* Sosyal ve Psikolojik Sınırlamalar : İşletme kararlarında stratejiyi uygulayacak grupların veya hiç olmazsa grup liderlerinin eremlerinin ( rıza ) alınması gerekir.

Ünite 2
Amaç : Belirli bir takım faaliyetleri gerçekleştirerek ulaşılmak istenen durumlardır.
Örgütsel amaç : Organizasyonun bir bütün olarak gerçekleştirmek istediği geleceğe ilişkin konulardır.Amaçlar bir denetim aracıdır.
İşletmenin özel amacı,varolma nedeni,topluma ürün veya hizmet sunmaktır.
İşletmenin Temel amaçları :
* Temel Ekonomik Amaçlar : Faaliyetlerden optimal kar elde edebilmeye dayanan amaçlardır.
* Sosyal Amaçlar : İşletme faaliyetlerini etkileyen çıkar gruplarının amaçlarına bağlı olarak ortaya çıkan amaçlardır.Örneğin;Çalışanlar için daha iyi çalışma olanakları sağlama,iş dışında daga iyi yaşama ve statü sahibi kılma vs..
Temel Ekonomik amaçlar ve sosyal amaçlar,genel amaçları oluşturur.
İkincil Amaçlar : Holding,banka vb. gibi çok şubeli işletmelerin,her bağlı kuruluşun amaçlarını,küçük işletmelerin ise her bölüm,servis veya kısımların amaçlarını belirlemeleri,ikincil amaçlardır.

İkincil Amaçlar ile Genel Amaçlar Arasındaki Farklar :
* Genel amaçların çok uzun süreli amaçlar olmasına karşın,ikincil amaçlar daha kısa sürelidir.
* İkincil amaçlar,kesin tarihler içinde erişilecek olan rakamlandırılmış hedefler dizisidir.
* İkincil amaçlar,taktik veya eylemsel olaylarla ilgilidirler.

İkinci amaçlara verilebilecek örnekler şunlardır :
* Yüzde olarak kesinleşmiş Pazar kısımlarının çeşitli satış birimleri arasında ulaşılacak hedefler olarak bölünmesi
* Toplam satış tutarı olarak belirlenen rakam
* Kazanılması gereken müşteri sayısı
* İş anlaşmazlıklarından doğan azami çalışma saatleri
* Ulaşılmak istenen likitide oranı
* Gerekli iş gücü sayısı
* Satışlardan beklenen saptanmış hedef rakamları
* Personel devri oranı,istifaların sayısı
* Mesleki eğitim için ayrılması gereken bütçe tutarı
* Yenilenmesi gereken yatırım tutarı için saptanan rakam

Bunları dışında,daha kısa sürede alt kademelerde çalışan işçiler ve uzman personelin veriminis saptamak için”çalışan personelin normları tablosu” hazırlanır.Bu tablo,işletmelerin kişisel hedeflerini gösterir.Çalışan personelin normları,her yıl en azından bir defa bütçe kontrol sistemi ile denetlenir.Genel amaçlar ise en azından geçen 3 yılın başarılar göz önünde bulundurularak yılda bir defa gözden geçirlir.

Uzun Dönemli Ekonomik Amaçlar :
İşletmenin uzun süreli kârlılığını koruması ve büyümesi için benimsenmesi gereken hedefler şunlardır:
* Mevcut pazarlarda mevcut ürünleri satma arzusu
* Verimlilik: Faaliyetlerden en iyi verimi elde etmek için masraf düşürücü ve gelir arttırıcı önlemler almak
* Nakit Akışı : Otofinansman sağlamak,eskiyen teçhizatları yenilemek ve gelirleri arttırabilmek için
* Net Kâr : Kazanç Olarak elde edilen katma değer miktarını veya faaliyet gelirini arttırarak yeni sermayeye kavuşmak( Hisse senedi ve tahcil çıkarmak )
* Ürün Farklılaştırma
* Mevcut ve yeni pazarlarda müşteri sayısını artırmak.
* Satışların mevsimlik veya dönemsel dalgalanlarına neden olan koşullara karşı önlemler almak
* Verimsiz faaliyetlere son vermek

Büyüme : Hacim artışı ya da sayısal artıştır.Ancak büyümeden bahsedebilmek için sayısal gelişmelerin yanında,niteliksel gelişmelerin yanında,niteliksel gelişmeler de gereklidir.İşletmede üretim ve ihracat miktarlarında artma gibi maddi ve nsan kaynaklarında da nitelik bakımından bir iyileşme olmalıdır.
Bir işletmenin Pazardaki konumu 3 Farklı Şekilde olabilir :
* Takip edici işletme Kritik boyutun altında bulunur.
* Direnen İşletme : Kritik boyut seviyesindedir.
* Liderlik Yapan İşletme :Kritik boyutun üzerindedir.

Risk : Büyük ölçüde iradenin dışında kalan ve zararlara neden olan bir olayın rastlantısıdır.
Stratejik Yönetim Açısından Risk : Bir avantajı ele geçirme ümit ve çalışması içinde iken bir tehlikeye maruz kalma olayıdır.
İşletme bu riskleri azaltma ya da ortadan kaldırma(Nötralize etme) zorunluluğu duyar.Bunun içinde riskler konusunda iki tutum takınır.
* Defansif
* Ofansif

Defansif Güvenlik : Riskleri ortadan kaldırma ve ya dağıtmak amacıyla savunucu bir güvenlik araştırmasıdır.
Defansif güvenliğin ölçülme birimleri Şunlardır :
* Nötrleştirme : İşletmenin faaliyetlerini tehlikey düşüren bir çevre elemanını etkisiz kılarak,belirsizliği azaltması yoludur.Örneğin,gümrük tedbirleri,patentler ve ihtira beratları,tekel faaliyet sahaları gibi bazı sektörlere girişlerin sınırlandırılmasına yönelik tedbirler.
* Denkleştirme : Üretilen ürünlerin rekabetlerinde de karşılaşılan risklerin birikiminden kaçınma yoludur.Denkleştirme amacı 3 ana boyutta ölçülür:
* satışların ne kadarını bağımsız müşterilerin coğalttığı
* Firmanın coğrafi sektör olarak ürünlerini sattığı Pazar kısımlarının sayısı
* Firmanın faaliyetlerinin dayandığı veya işletmenin sahip olduğu teknolojilerin sayısı.
Ofansif Güvenlik : Daha az risk taşıyan alanlara kaymaktır.İşletmenin tehlikeler karşısında rahatça kayabileceği farklı üretim alanları ile ilgilidir.
Otonomi : İşletmenin geleceğine hakim olmayı gerektien bir amaçtır.Otonomi,işletmenin yönetim özgürlüğünü elinde tutması olarak da ifade edilebilir.
Bir işletmenin ekonomik olmayan amaçları,işletmenin çevresi yani çıkar grupları ile ilgilidir.Çıkar grupları ise,sendikalar,müşteriler,kamu teşekkülleri ve halktır.
Kişisel amaçlar Şunlardır :
* Kişilerin yapmış olduğu faaliyetlerden maksimum kazan elde etme isteği
* Kişinin güvenlik ve likidite ( Tasarruf ) yapma amacı
* Sosyal olarak çevredeki estetik,kültürel,sportif faaliyetlere katılmak,milli kaynakları korumak arzusu
* İnsan sevgisi ve insanların genç yaşlarda tehlikelerden korkmayarak cesaretli girişimlerde bulunma isteği
Sosyal Sorumluluk
+ Ulusal Düzeyde
* İnsan sağlığı ve kamu güvenliğinde hassas olmak
* Savunma gücünü arttıracak yatırım yapmak
* Kültürel seviyeyi yükseltecek okul yapmak
* İş çevrelerinin yollarını,köprülerini,yeşi alan ve parklar yaptırmak
* Toplum ve aile planlamasına katkıda bulunmak
+ Uluslar arası düzeyde
* Gelişmekte olan ülkelere yatırım yapmak
* Gelişmekte olan ülkelere teknoloji transferi yapmak
Ünite 3
* Askeri üstler,ekonomik ve kültürel organizasyonlar açısından dünya ölçüsündeki süper güç ABD ve NAFTA ekonomik birliği..
* Ekonomik olduğu kadar ideolojik etkinlikler icra eden bölgesel özellikteki büyük güç,Rusya ve Bağımsız Devletler Topluluğu
* Ekonomik ve Politik Güç,AB
* Otonom bazı Unsurlar,Çin,Japonya,G.Afrika,Avusturya,Yeni Zelanda
* Bağımlı ( Peyk ) ülkeler,Afrika ve Asya kıtası ülkelerinin çoğu,ABD dışındaki bütün amerika ülkeleri ile doğu avrupa ülkeleri.
* Asyanın dört kaplanı,Güney kore,Tayvan,Hong Kong ve Singapur rekabet ekonomisi refahlarını arttırmışlardır.
* Az gelişmiş ülkeler : Asya,Afrika ve G.Amerika kıtalarının kalabalık nüfuslu ulusları
* Gelişmekte olan Ülkeler : Kuzey amerika,batı avruğanın sanayileşmiş ülkeleri,Avustralya gibi bolluk ve refah ülkeleri.
Az gelişmişliğin Nedenlerini Oluşturan etmenler:
* Tek Kültürlülük * Tasarrufların Yetersizliği
* Egoizm * Yetersiz kuruluşlar ve artan nufüs hacmi
* Yöneticiler Sınıfının Bilgisizliği * Halkın Kötü beslenmesi
* Dinsel Geleneklere Aşırı Bağımlılık * Dış Ticaret Açısından yabancı uluslara bağlılık
* Coğrafi Bölgeleşme * İklim Koşulları
* Sosyal ve felsefi gelişmelere zamanında
ayak uyduramamak

Ekonomik İncelemelerde dikkate alınan unsurlar
* Statik olarak Milli gelirin miktarı,dinamik olarak yıldan yıla artış oranları
* Milli gelirin sosyal sınıflar arasında dağılımı ve bireylerin tasarruf ve tüketim eğilimleri
* Milli gelirin içinde kamu ve öze sektörün payı ve artış oranları
* Tasarrufların yatırıma dönüşme eğilimleri
* Ara mal üreten endüstri kollarına yapılan yatırımlar
* Maliyet artışları,bunların işletme fiyatlarına ve karlılığına etkileri,devletin ekonomi ve maliye politikaları
* Enflasyonun seyri ve satın alma faktörleri
Ekonomik İncelemelerde işletmelerin analiz etmek zorunda oldukları özel ekonomik faktörler
* Devletin vergi politikaları
* Devletin para politikaları
* Devletin ödemeler dengesi
* Ürün ve hizmetlerin fiyatlarındaki enflasyonist ve deflasyonist baskılar
* Ekonominin gelişme evresi,depresyon,gelişme,yenileme ve refah dönemleri
Toplumdaki Sosyo-Kültürel değişmelerin ana nedenleri
* Demografik değişmeler ( Hızlı Nüfus Artışı ve kentleşme )
* İletişim araç ve tekniğindeki değişmeler
* Öğretim ve eğitim sistemindeki ve yöntemlerindeki yenilikler
* Felsefi gelişmeler ve değişmeler
Nüfus Artışı Yönünden Dünyanın En hızlı Gelişen Ülkeleri:
* Afrika ve G.Amerika %2.7
* K.Amerika ve Asya kıtaları %1.9
* Okyanusya %1.7
* Avrupa kıtaları % 0.8
İşletmenin Stratejik seçim ve avantajlarını etkileyen faktörler
* Kültürel düzeyi
* Halkın yaşantı biçimi
* Toplumsal gelenekler ve alışkanlıklar
* Çok çocuklu ailelerin azalması
* Kalabalık ailelerin azalması
* Hanımların çalışmaya başlaması
* Tek bir yerde yaşama alışkanlıklarının kaybolması
* Çalışma saatlerinin azalması
Ekoloji : Canlılarla doğa arasındaki ilişkileri inceleyen bilim dalıdır.Çevre Kirliliği sorununa en fazla önem veren ülkeler,ABD,İsveç ve ingiltere’dir.

Ünite 4
İşletmenin Genel Çevresi İşletmenin Yakın Çevresi
* Politik Çevre * Devlet ve yerel yönetimler
* Ekonomik çevre * Pazar koşulları
* Sosyo- Kültürel Çevre * Satıcılar
* Ekolojik Çevre * Finansal Kurumlar ve Sendikalar
* Hukuksal,dinsel ve ahlaksal çevre * Rakipler

Devletin,işletmelerde yeni olanak ve fırsatlar yaratmak için sunduğu avantajlar şunlardır:
* Bazı malların alıcısı olmak
* Parasal destek sağlamak
* Vergi indrimi sağlamak
* Personel ve eğitim masraflarını karşılamak
* Kredi Sağlamak
* Hisse senedi almak

Devletin,işletmelerin stratejik tercihlerini sınırlayıcı ya da yasaklayıcı düzenlemeleri şunlardır
* Anti-Tröst kartel ve suni tekellerin yasaklanması
* Devletin bazı endüstri dalında işletmelere rakip olması
* İthalat rejimini kolaylaştırarak iç pazarı dışa açması
* İhracat vergi indirimi ve teşviklerini azaltması

İşletmelerin ürün ve hizmetleri için pazardan gelen etkilere ,Talebi Etkileyen Birincil faktörler denir.
Birincil Faktörler Şunlardır
* Nüfus Miktarı : Nüfus artışının hızlı olduğu bölgeler işletmeler için en uygun bölgelerdir.
* Nüfus Piramidinin Değişmesi : Ölüm Yaşının yükselmesidir.Doğum,ölüm oranları arasındaki ilişkidir.
* Gelir Dağılımı
* Ürün ve hizmetlerin hayat eğrilerinin bulunduğu dönemler
* Müşteri özellikleri: Örf,adet,alışkanlıklar,moda ve sosyo-Kültürel değişmeler.

Rekabeti Etkileyen Faktörler :
* Giriş Hakkı: Bazı yatırım alanlarına girmek,diğer işletmeler için güçlü bir başlangıç yatırımını gerektirebilir.Örneğin,[bubirreklamdirdikkatealmayiniz.][bubirreklamdirdikkatealmayiniz.][bubirreklamdirdikkatealmayiniz.][bubirreklamdirdikkatealmayiniz.]lurji,sanayi,dökme demir-çelik üreten endüstriler gibi.
* Dış Koruma : Bazı buluşkarın endüstriyel ve tecimsel hak olarak kanunlarla korunması ile ilgilidir.Gümrük kanunları ve yönetmelikler milli yerli sermayeyi dış rekabete karşı korur.
* Yararlanılabilir Pazar kısmı : Elde edilecek Pazar kısımlarında mevcut rekabetçilerin mi yoksa yeni rakiplerin mi mücadele etmeyi gerektireceğidir.
* Sektördeki Kârların Gelişme Durumu : Zayıf sektör kârları işletmenin rakibi olabilecek işletmeler için cesaret kırıcıdır.
* Pazarın Durumu : Pazarın oligopol mü,tam rekabet durumundamı olduğu işletmeler için önemlidir.
* Gelişmenin Genel Eğilimi : İşletmelerdeki örgütsel,fiziksel ve beşeri yapıdaki ne gibi değişikliklerin rakabeti etkilediğir.

Endüstriye Yeni Giren Firmaların Yarattığı Tehdit ve Tehlikeler:
* Öncelik Ekonomisi
* Ürün farklılıklarına sahip Olma
* Marka belirginliği ve kimliği
* Ürün değiştirme maliyetleri
* Sermaye ihtiyaçları
* Dağıtım kanallarına giriş
* Mutlak maliyet avantajları








Çevresel Analizle İçin Kullanılan teknikler :
+ Sözel Kaynaklar
* Toplantı ve Konferanslar
* Radyo ve tv programları
* Personelin görüşleri
* Müşteri,toptancı,rakipler,sermaye piyasası,banka ve hükümet personelinden elde edilen bilgiler
+ Yazılı kaynaklar
* DİE kaynakları
* Konjontür dairesi yayınları
* Ticaret ve Sanayi odaları yayınları
* Üniversite yayınları
* Günlük ve Haftalık Gazete Yayınları

Çevresel Analizlerde kullanılan Planlama tekniklerinin kapsadığı konular şunlardır
+ Tek değişkenli extrapolasyonlar
* Doğrusal extrapolasyon
* Üssel düzeltme
* Hayat eğrileri
* Üssel artışlı seriler

+ Vaka Analizleri,alt-üst sınır tahminleri hesapları : Sorunlu olan,kötüye giden işletmelerle ilgili olarak hazırlanan rakamların analizlerine denilir.

+ Dinamik Modeller
* Simulasyonlar
* Tarihsel benzetme
* Dinamik Programlama
* Skolastik modeller

+ Karar Ağaçkarı ve morfoloji analizleri: İhtimal hesaplarına dayanan çizgisel modellerdir.PERT ve CPM

+ Çok değişkenli etkileşim modelleri
* Girdi Çıktı modelleri
* Ekonometrik modeller
* Faktör analizleri
* Kümeleme analizleri gibi paremetrik olmayan teknikler

+ Yapılandırılmamış Uzman Görüşleri
* Uzman kişilerle görüşme
* Rol oynama teknikleri
* Paneller ve senaryolar

+Yapılandırılmış Uzman Görüşleri
* Planlanmış Mülakatlar
* Delphi tekniği
* On-Line bilgisayar etkileşimleri

+ Yapılandırılmış Anket ve Mülakatlar
* Planlı biçimde yürütülen mülakatlar
* Anketler
* Bilimsel araştırmalar

+ Yapılandırılmamış Anket ve Mülakatlar
* Sokaktaki insanlarla yapılan mülakatlar
* Senaryo geliştirmek
* Beyin fırtınası


Ünite 5İşletmenin Güçlü ve Zayıf yönlerini değerlendirmede kullanılan yöntemler
* 7-S Analizi
Peter ve Wetarman adlı düşünürler tarafından geliştirilmiştir.Müjemmel bir firmayı değerlendiren 7 değişken saptanmıştır.
+ Yapı
+ Strateji
+ Yönetim Stili
+ Sistem ve Süreçler
+ Beceriler
+ Paylaşılan Değerler
+ Kurmaylar
* PİMS Analizi :
Türkçe karşılığı pazarlama stratejilerinin karlar üzerine etkisidir.PİMS analizine göre kârlılığı yüksek olan işletmelerin ortak özellikleri Şunlardır
+ Yüksek Pazar payı
+ Yüksek ürün kalitesi
+ Yüksek kapasite kullanımı
+ Yüksek işletme verimliliği
+ Düşük yatırım yoğunluğu
+ Birim başına düşük direkt maliyetler
* DEĞER ZİNCİRİ Analizi
Porter tarafından geliştirilmiştir.Değer zinciri analizi,işletmenin temel amacının artık ( kâr ) yaratmak olduğu üzerine kurulmuştur.Değer zinciri,işletmenin içsel fonksiyonlarının üstünlüğünü,onlar arasındaki uyumu ve sinerjiyi ilgilendirir.
Değer zincirni oluşturan faaliyetler
Temel Faaliyetler : Fiziksel olarak bir üyün veya hizmetin üretilmesi,dağıtımı ve satış sonrası hizmetleri ilgilendirir.
^ İç Lojistik : Satınalma,depolama,imalata taşıma,stok kontrolü
^ İşlemler : Girdilerin ürünlere dönüştürülmesi,makine,üretim hattı ve ambalajlama
^ Dış Lojistik : Bitmiş ürünlerin aracılara ya da nihai müşterilere dağıtımı
^ Pazarlama ve Satış : Reklam,tutundurma,fiyatlandırma,knal seçimi ve müşteriye satış
^ Servis : Satılan ürünlerin bakım-onarım,garanti,montaj gibi hizmetleridir.
Destek Faaliyetler : Temel faaliyetlerin daha sağlıklı biçimde yürütülmesi için girdi sağlayan faaliyetlerdir.
^ Teknoloji Geliştirme : Yeni ürün tasarımı,mevcut ürünleri geliştirme,know-How ( Teknik Bilgi ) elde etme ve süreç geliştirme
^ Tedarik: Dğer zincirinde kullanılan herhangi bir girdinin satın alımı
^ Firmanın Alt Yapısı : Finans,muhasebe,planlama,genel ve stratejik yönetim konuları il ilgilidir.
^ İnsan Kaynakları Yönetimi: Tüm personel ile ilgili işlemlerdir.
* FONSİYONEL Analiz :
Bu yaklaşımda,işletmenin güçlü ve zayıf yönleri,o endüstrideki işletmeler ve stratejik iş birimlerinin fonsiyonel özellikerli benchmarking ( Kıyaslama ) yoluyla tespit edilir.
Fonsiyonel değerlemede ele alınınan Fonksiyonlar Şunlardır
* Pazarlama ve Dağıtım Faktörleri Analizi : Bu analizler,işletmenin faaliyet yaptığı sahalarda üretmesi gereken temel ürünlerini,bu ürünlerin satılacağı Pazar bölümlerini ve bunlardaki gelişmemleri değerlemek ve pazarlama bileşenlerinin duyarlılık analizi yapmaya yöneliktir.
İşletmenin temel ürünlerinin belirlenmesi
^ Ürün yönelimi : Çok sayıda pazdar,birkaç ürün üretimi
^ Pazar Yönelimi : Çok sayıda ürün,belirli birkaç Pazar
^ Pazar Bölümü : Uygun tek bir Pazar ve tek bir ürün
Fonsiyonlaron Birbirlerini etkilemesiyle ilgili pazarlma stratejileri şunlardır :
* Lider olma veya başı çekme : Buna hücümkar yaklaşımda denir.Güçlü bir ar-ge,tenknik liderlik ve risk söz konusudur
* Liderin ardından gitme : Bazı işletmelerde pazarlama fonsiyonu tarafından uyarılan üretim ve geliştirme fonksiyonları önelidir.Bunlar uyanık,esnek ve kopyacı işletmelerdir.
* Mühendislik Uygulamaları : Olgun pazarlarda büyümesini tamamlamış işletmelerdir.Sınırlı müşteri kitleleri vardır ve bu müşterileri kolay kolay kaybetmezler.

Bende varım : Bu tür işletmeler yeni buluşlarla ortaya çıkan işletmelerin ürünlerini daha etkili üretim ve maliyet konrolleri sayesinde daha ucuza üreterek müşteri çekmeye çalışırlar.


Ürün Hayat Eğrisi: Amerikalı düşünür Forrester tarafından bulunmuştur.
Ürün hayat eğrisinin bölümleri
* Piyasaya girme
* Gelişme
* Olgunluk
* Sona erme

Sinerji tipleri :
* Pazarlama Sinerjisi : Çeşitli ürünlerin satış ve dağıtımında müşterek tecimsel yönetim amaçlarından,satış depolarından ve dağıtım kanallarından yararlanma durumunda ortaya çıkar.
* İşletme sinerjisi : Yaygın genel masraflardan,müşterek işlerde çalıştırılabilen personelden,satın alma ve eğitim güçlerinin bir çok ürün için birleştirilmesinden doğan avantajlardan ortaya çıkar.
* Yatırım Sinerjisi : İşletmenin örgütsel ve kumanda sorunlarında sahip olduğu eski tecrübelerinin faaliyetlerine katılacak yeni işlere kolayca uyulabilmesini sağlayan etkidir.
* Çalışmaya başlama sinerjisi : Yenir bir faaliyete girmenin görülmelmeyen yeni masraflarını içerir.Eğer yeni faaliyet,eski faaliyete benziyorsa olumlu sinerji,apayrı bir faaliyet dalı ise olumsuz sinerji oluşur.
* Çalışma sinerjisi : İşletmenin çalışma sırasında yapacağı masraflar ve işletmeyi idame ettirebilmek için gerekli yatırımlarla ilgilidir.Çalışma sinerjisi atıl kapasite ve zamanlardan kaynaklanır.
Ünite 6İşletmelerin ve SİB ‘nin izleyebilecekleri stratejiler Şunlardır:
* Büyüme stratejileri
* Durgun büyüme stratejileri
* Tasarruf stratejileri
* Karma stratejiler
* Yenilik stratejileri

Büyüme Stratejileri
İç Büyüme yolları Dış Büyüme Yolları
* Uzmanlaşma * Başka işletmelerle birleşme yada satınalma ( Merger )
* Yatay farklılaştırma * Müşterek Yatırım ortaklıkları
* Dikey farklılaştırma
* Tek yönlü Farklılaştırma
* Yığışım
* Türdeşlik
İç büyüme Yolları
* Uzmanlaşma : Sınırlanmış belirli bir pazarda,ancak bir ürün çeşidi ile faaliyet göstermek esasına dayanır.İşletmenin kaynakları yetersizse,yöneticinin riskten kaçma duygusu hakimse ya da rakiplerine bu yolla üstünlük sağlamak hedefleniyorsa,uzmanlaşma kararı alınır.
Uzmanlaşmanın Sakıncaları : Talebin azalması ve faaliyette bulunulan pazarın ileride doyum noktasına ulaşarak işletmeyi gelişme olanaklarından mahrum bırakılmasıdır.
* Yatay Farklılaştırma : Üretilen ürün çeşitlerini arttırma planıdır.Daha önce üretilen ürün çeşitlerine bağlı sanayi kollarına girerek genişlemektedir.
Yatay Farklılaştırma stratejisinin yararları şunlardır :
+ İşletmeyi,müşteri kitlesine uyabikecek esnekliğe kavuşturması
+ Tek tip ürün üretmenin yarattığı risklerin ortadan kalkması
+ Müşteri kitlesi aynı olduğu için farklılaştırma harcamalarının yüksek olmaması
( Yatay farklılaştırma,uzmanlaşma stratejilerinin sakıncalarını taşır )
* Dikey Farklılaştırma ( Bütünleştirme ) Bellir bir konudaki ürerim faaliyetlerini ya da üretim faktörleri kaynaklarına ya da nihai ürünlere doğru genişletmektir.Üretim faktörlerine doğru bütünleşmeye gitmeye geriye doğru bütünleşme,nihai ürünlere doğru yönelmeye ise ileriye doğru dikey bütünleşme denir.
* Tek Yönlü Farklılaştırma : Yatay farklılaştırmaya benzer,iki şekildedir.
+ Pazarlar üzerine yoğunlaşma : Üründe değil,pazarda farklılaştırma yapılır.Aynı ürün için benzer ya da yeni müşteriler aranır.Örneğin,sportif bir arabayı,orda ya da yaşlı kesime de satmak
+ Ürünlere dönük Yoğunlaşma : Pzar aynıdır.Ancak,ürün farklılaştırılır.Örneğin,parfüm alan eski müşteriye,aynı markanın traş losyonunu da pazarlamak gibi.
* Yığışım : Üretilen mamuller yönünden,birbirinden ayrılmış bir çok faaliyetin bir arada yapıldığı çok geniş olarak farklılaştırılmış gruplar şeklindeki gelişme planlarıdır.( Holdingler gibi )
Türdeşlik : Ticari yönden dar bir biçimde birçok faaliyet sektörünün bir grup altında birleştirilmeleridir.Devlet müdehaleleri bu tür birleşmeleri kısıtlar.

Dış Büyüme Yolları :
* Başka işletmelerle birleşme ya da satın alma yoluyla büyüme
Başka işletmelerle birleşmenin çeşitleri şunlardır
+ Yatay birleşme : Aynı iş kolunda faaliyette bulunan ve üretim süreçleri benzer olan iki ve ya daha fazla işletmenin birleşmesidir.
+ Tek yönlü birleşme : Teknoloji,üretim ve pazarlar yönünden birbiriyle ilgili alanlarda faaliyette bulunan işletmelerin birleşmesidir.
+ Yığışım Birleşme : Ne teknoloji,ne üretim ne de pazarlar yönünden hiç bir ilişkisi olmayan işletmelerin birleşmesidir.
* Müşterek yatırım ortaklıkları : ( Joint Venture ) : Bir işi tek başına yapabilecek güce sahip olmayan bir işletmenin,iki ve ya daha fazla işletme ile kaynaklarını birleştirerek bir konsorsiyum oluşturmalarıdır.




Durgun Büyüme Stratejileri
* Yavaş büyüme stratejisi ( çevre yavaş değişiyorsa ) : Nakdi artışlar değil,reel artışların düzeyi enflasyonun etkileri de dikkate alınarak aynen sürdürülür.
Yavaş büyüme stratejisinin tercih edilmesinin nedenleri,bu stratejinin iyi olduğunun düşünülmesi,düşük riskli bir strateji olması,işletmenin alternatifinin olmaması ve yöneticilere kolau gelmesidir.
* Kar veya Harmanlama stratejisi ( Endüstri büyümesini durdurmuş ise ) : İşletmenin ya da SİB’in amacı nakit yaratma olduğu zaman izlenen stratejidir.Bu stratejiye “ son oyun stratejisi “ de denir.Ancak bu stratejinin izlenebilmesi için ürün hayat eğrisinin olgunluk çağına girmiş olması ya da boston danışmanlık grubunun portföy analizinde “nakit ineği” durumunda olması gerekir.
* Fasılalı durgun büyüme stratejisi ( Çevre Koşulları yavaş değişiyorsa ) : Bir işletmenin gelişme stratejisi izlerken gerçekleştirmek istediği amaçlar düzeyini durgun büyüme stratejileri düzeyinde indirerek,dikkayini daha çok verimliliği yükseltecek faalyetlere odaklaştırmasıdır.
* Destekli büyüme stratejisi ( İşletme Kaynakları Tükenmekte ise ) Gelecekte çevresel koşulların büyüme ve gelişme stratejisi izlemeye imkan vermeyecekleri düşünülüyorsa ve özellikle kaynakların temini işletme aleyhine ise bu strateji izlenir.
TASARRUF STRATEJİLERİ :
Bu tür stratejilerin başarısızlığı simgelediği düşünülür.İşletme faaliyetleri iyiye gitmiyor ya da işletme amacına ulaşamıyorsa tasarruf stratejisi kullanılır.
Tasarruf stratejileri şunlardır :
* Etrafına bakma Stratejisi : Verimlilik arttırılmaya çalışılır.Bunun için uygulanan maliyetler şunlardır.
* Maliyetleri azaltma yoluna gidilir.
* Gelirleri arttırma tedbirleri alınır
* Varlıkları azaltma tedbirleri alınır
* Kurmay kadroları azaltılır.
* İşletmenin faaliyet alanı daraltılır.
* Pazarlama harcamaları azaltılır.
* Yenilik Çabalarından vazgeçilir.
* Tecrit etme Stratejisi : İş biriminin alt üretim dallarından birini satması ya da faaliyetlerine sonv ermesidir.
* Son verme Stratejisi : İşletmeyi tamamen satma veya faaliyetleine son vermedir.
* Mahkum işletme stratejisi : Ana fonsiyonel faaliyetleri azaltmak ya da satışların % 75’ini yada daha fazlasını tek bir alıcıya satmaktır.

KARMA STRATEJİLER : İşletmnin ürünlerinde çeşitlendirmeye gittiği durumlarda stratejilerden iki veya daha fazlasının aynı anda uygulanmasına karma strateji denir.
YENİLİK STRATEJİSİ : En riskli stratejidir.Çünkü yeni ve o ana kadar denenmemiş bir uygulama ya da üretime geçmenin başarısızlık olasılığı yüksektir.Ayrıca yenilik stratejisi masraflı,rastlantıya bağlı ve zaman alıcıdır.

nidam

tskler paylaşım için pamuk..